Medyascope yazarı: Otoriter devlet aklı iktidar değişse de sürüyor

Recep Karagöz, Medyascope'taki yazısında Osmanlı'dan bugüne devlet-toplum ilişkisini ele aldı. Yazara göre iktidarlar ve ideolojiler değişse de devleti toplumun üstünde gören zihniyet varlığını koruyor.

Medyascope'ta yayımlanan yazısında Recep Karagöz, siyasal iktidarlar ve ideolojiler değişse de devlet ile toplum arasındaki ilişkinin temel karakterinin çoğu zaman aynı kaldığını savundu. Karagöz'e göre bunun nedeni, devleti ortak iradenin ürünü olarak değil, toplumu yönlendiren ve gerektiğinde disipline eden üstün bir otorite olarak gören köklü bir siyasal zihniyet.

Yazıda Osmanlı'nın son yüzyılında Tanzimat reformları ve merkezî idarenin güçlenmesinin hukuk ve yurttaşlık alanında yeni imkânlar yarattığı, ancak devletin toplumu yukarıdan düzenleme kapasitesini de artırdığı belirtildi. Cumhuriyet'in egemenliği hanedandan millete taşıdığı, buna karşın merkezî devletin toplumu dönüştürme yetkisini büyük ölçüde koruduğu aktarıldı. Karagöz, Cumhuriyet'i yalnızca Osmanlı otoriterliğinin devamı olarak görmenin indirgemeci olacağını da vurguladı.

Karagöz, devletçi zihniyetin tek bir ideolojiye ait olmadığını belirtti. Tek parti dönemi, askerî müdahaleler ve muhafazakâr-İslamcı siyasetin iktidara geldikten sonraki dönemi için benzer eğilimlerin görülebildiğini savundu. Yazar, 2017 sonrasında güçlenen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin de kurumların bağımsızlığı ve denge-denetleme mekanizmaları bakımından tartışmayı önemli hâle getirdiğini kaydetti.

Yazıda devletin güvenliği ile siyasal iktidarın güvenliğinin aynı şey olmadığı vurgulandı. Kürt meselesi, din ve vicdan özgürlüğü, ifade ve örgütlenme hakkı ile yargı bağımsızlığı gibi başlıkların da bu ayrım üzerinden değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Karagöz, Türkiye'nin ihtiyacının yalnızca başka bir siyasi kadronun iktidara gelmesi olmadığını, iktidar değişse de geçerli olacak hukuk güvencelerine, bağımsız kurumlara, güçlü yerel demokrasiye ve çoğulcu yurttaşlık anlayışına gereksinim duyulduğunu ifade etti.