Yabani mantar toplamak ölümcül olabilir: Uzmandan pişirmeyle zehir geçmez uyarısı

Yeditepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Ahmet Aydın, doğadan toplanan mantarların karaciğer yetmezliğine ve ölüme yol açabileceğini belirterek kültür mantarı dışındakilerin yenmemesini istedi.

Karar'ın haberine göre yağışlarla birlikte doğada hızla çoğalan yabani mantarlar, ciddi zehirlenme vakalarına neden olabiliyor. Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, bilinçsizce toplanan mantarların karaciğer yetmezliğine ve ölüme kadar varan sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Aydın, kişilerin "ben bu mantarı tanıyorum" düşüncesiyle hareket ettiğini belirtti. Zehirli türlerin şekil, koku ya da renkten anlaşılamayacağını, bu nedenle kültür mantarı dışındaki ürünlerin tüketilmemesi gerektiğini ifade etti. Zehirli ve zararsız türlerin birbirine ikiz gibi benzeyebildiğine de dikkat çekti.

Prof. Dr. Aydın, daha önce mantar toplanan bir alanda sonraki yıllarda tamamen farklı ve zehirli bir türün çıkabileceğini aktardı. Mantar yemeyen birinin ölmeyeceğini, zehirli mantar yiyenin ise hayatını kaybedebileceğini vurgulayarak bu riskin alınmamasını istedi.

Halk arasında "iyice pişirdim, kaynattım, zehri geçti" şeklinde yanlış bir inanış bulunduğunu belirten Aydın, zehirli mantarın toksininin pişirmekle ya da konserve yapmakla yok olmadığını söyledi. Toksinin vücuda girdikten sonra hücrelere zarar vermeyi sürdürdüğünü kaydetti.

Belirtilerin mantarın türüne göre değiştiğini anlatan Aydın, bazı türlerde tüketimden 30-45 dakika sonra bulantı, kusma ve ishalin görüldüğünü, en ölümcül türlerin ise ilk 16-18 saat belirti vermeyebildiğini bildirdi. Türkiye'de sık rastlanan Amanita phalloides'in (köygöçüren) karaciğer dokusunu yok ederek hastayı acil nakle muhtaç bırakabildiği, bazı gruplarda belirtilerin tam iki hafta sonra ortaya çıkabildiği aktarıldı.

Aynı mantarı yiyen ailelerde çocukların çok daha ağır etkilendiğini söyleyen Aydın, düşük vücut ağırlığı nedeniyle toksinlerin çocukların organlarına daha hızlı ve kalıcı hasar verdiğini belirtti. Anne ve babalar zehirlenmeyi atlatsa bile çocukların hayatını kaybedebildiğini hatırlattı.