Murat Ülker'in Singapur izlenimleri: Küçük adanın ticaret üzerine kurulu yükselişi

TV5 Haber'de yayımlanan köşe yazısında Murat Ülker, Hindistan gezisi sırasında uğradığı Singapur'un tarihini ve ekonomik yükselişini kişisel anılarıyla birlikte anlattı.

TV5 Haber'de yayımlanan yazısında Murat Ülker, Hindistan gezisi sırasında iki günlüğüne Singapur'a gidip iş görüşmeleri yaptığını aktardı. Ülker, 1984'ten bu yana ülkeye birçok kez geldiğini, ancak bu kez şehrin düzeninin ve zenginliğinin arkasındaki tarihi yeniden araştırdığını belirtti.

Yazıda, adanın Orta Çağ'dan beri Malay dünyasının ticaret ağlarının parçası olduğu, modern Singapur'un dönüm noktasının ise 1819 olduğu anlatıldı. Bu yıl Stamford Raffles ve William Farquhar'ın İngiliz Doğu Hindistan Şirketi adına bir ticaret merkezi kurduğu aktarıldı. Konumunun Hint Okyanusu ile Güney Çin Denizi arasındaki deniz yollarında, Malakka Boğazı'nın girişinde olması da büyük avantaj olarak gösterildi.

Ülker'e göre İngilizlerin serbest ticaret politikası bu coğrafi avantajla birleşince liman hızla büyüdü; Çinliler, Hintliler, Malaylar, Araplar ve Avrupalılar adaya yerleşti. Yazıda 1820'lerde Raffles Place'in bankalar, tüccarlar ve denizcilik şirketleri için planlandığı, ardından sömürge dönemi, Japon işgali, 1959'da özerklik, 1963'te Malezya Federasyonu'na katılım ve 1965'te bağımsızlığın geldiği hatırlatıldı.

Bağımsızlık sırasında küçük bir iç pazara sahip, doğal kaynağı hemen hiç olmayan ve işsizlikle boğuşan ülkenin; ihracata dayalı sanayileşme, yabancı yatırım, eğitim, liman altyapısı ve güçlü devlet teşkilatıyla farklı bir model kurduğu ifade edildi. Haziran 2026 itibarıyla 6,21 milyon nüfusa sahip ülkenin 2025'te toplam mal ticaretinin yaklaşık 1,4 trilyon Singapur dolarına, limanının elleçlediği konteyner hacminin ise 44,66 milyon TEU'ya ulaştığı kaydedildi.

Yazının devamında Ülker, yıllar önce eşiyle yaptığı bir Singapur ziyaretini anlattı. Havalimanındaki ölüm cezası uyarısını, taksi şoförüyle sohbetini ve otel resepsiyonundaki Müslüman çalışanın gösterdiği ilgiyi aktaran yazar, bu anıların kendisinde kalıcı izler bıraktığını belirtti.