Fon krizinin merkezindeki şirketlere yüksek not veren JCR Eurasia tartışılıyor

Karar'ın yazısına göre, fon skandalında adı geçen şirketlerin hepsi JCR Eurasia'dan yüksek not almıştı. Kuruluş, eylülde yedi finans kuruluşunun notunu birden düşürdü.

Karar'da yayımlanan yazıda, fon skandalının merkezindeki Tera, Hedef, Destek, Bulls ve Graintürk gibi şirketlerin krizden önce JCR Eurasia'dan olumlu değerlendirmeler aldığı belirtildi. Yazıya göre Tera Yatırım Bankası'nın notu A- olarak teyit edilmiş, Graintürk Holding'e ise 30 Nisan 2026'da A+ verilmişti. Raporlarda kurumsal yönetim, risk yönetimi ve sermaye yeterliliği gibi alanlar güçlü yön olarak sayılmıştı.

Yazıda, Bulls Yatırım'ın notunun 30 Ocak 2026'da BBB-'den BBB'ye yükseltildiği aktarıldı. Bulls'un Temmuz 2026'da 737 milyon, Ağustos'ta 710 milyon, 11 Eylül'de 700 milyon liralık finansman bonosu ihraç ettiği, bu ihraçlara ilişkin haberlerde BBB notunun da yer aldığı kaydedildi.

JCR Eurasia'nın arka planı da yazıda ele alındı. Aktarıldığına göre iktidar, uluslararası derecelendirme kuruluşlarının Türkiye'ye ilişkin not kararlarını siyasi bulduğu için yerli bir kuruluş fikri gündeme geldi. Japonya merkezli bir kuruluşla bağlantılı JCR Eurasia'nın çoğunluk hissesi satın alındı. 29 Kasım 2019'da duyurulan anlaşmayla şirketin yüzde 85,05'i Türk finans kuruluşlarının kontrolüne geçti. Yazıda, hissedarlar arasında çok sayıda kamu ve özel banka bulunduğuna dikkat çekildi.

Yazıda ayrıca JCR'nin piyasadaki ağırlığına işaret edildi. 2023-Ekim 2026 döneminde borçlanma aracı ihraç eden 282 şirketin 143'ünün, halka arz olan 141 şirketin ise 88'inin kuruluşun rapor listesinde yer aldığı belirtildi.

SPK 17 Eylül'de yedi portföy yönetim şirketine ait 131 fonun tasfiyesine karar verdi. JCR de 23 Eylül'de yedi finans kuruluşunun kredi notunu birden düşürdü. Tera Yatırım Menkul Değerler, Tera Yatırım Bankası ve Tera Finans Faktoring'in notları CC'ye indirildi. Hedef Yatırım Bankası, Destek Yatırım Bankası ve Destek Yatırım Menkul Değerler ise B- seviyesine çekildi.

Yazıya göre JCR, not indirimlerinde ilişkili taraf fonlaması, varlık kalitesindeki bozulma ve sağlıklı veri temin edilememesi gibi gerekçelere başvurdu. Yazar, bu risklerin derecelendirme kuruluşunun zaten incelemesi gereken konular olduğunu savundu. JCR'nin kendisine yöneltilen eleştirilerin ardından bir kamuoyu duyurusu yayımladığı, faaliyetlerini mevzuata ve uluslararası standartlara uygun yürüttüğünü açıkladığı bildirildi.