COP31'de uyum finansmanı düğümü: Gelişmiş ülkeler üç kat artışa direniyor

Antalya'daki COP31'de uyum finansmanı kilitlendi: Gelişmekte olan ülkeler yıllık 305 milyar dolar isterken gelişmiş ülkeler yeni yükümlülüğe direniyor. WWF, üç kat artış olmazsa zirve başarısız olur uyarısında.
Antalya'da süren Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) müzakerelerinde finansman başlığı yeniden tıkandı. Gelişmekte olan ülkeler yıllık 305 milyar ABD dolarına ulaşan uyum desteği talep ederken, gelişmiş ülkeler kaynağın üç katına çıkarılması hedefine mesafeli duruyor.
Siyasi karara yalnızca birkaç gün kalmışken yaşanan kilitlenmenin bir yanında ağır borç yükü altında iklim felaketlerinin yıkımını göğüsleyen ülkeler, diğer yanında yeni mali taahhütten kaçınan sanayileşmiş ülkeler bulunuyor. Karar'ın haberine göre tartışma, yıllardır iklim görüşmelerinin en çetin başlığı olmayı sürdürüyor.
Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF), masadaki tıkanıklığa karşın sahadaki yıkımın büyüdüğüne dikkat çekti. Kurum, Amazon'da daha önce görülmemiş kuraklıkları, Endonezya gibi ülkelerde kentleri saran orman yangını dumanını ve Nepal'deki ölümcül afetleri örnek göstererek "Kaybedecek zamanımız yok" değerlendirmesini yaptı.
Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın (UNEP) son Uyum Açığı Raporu, açığın boyutunu rakamlarla ortaya koydu. Rapora göre 2035 yılına kadar yıllık uyum finansmanı ihtiyacı yaklaşık 305 milyar ABD doları; 2024 yılında sağlanan uluslararası kamu kaynaklı finansman ise 28,2-31,7 milyar ABD doları düzeyinde. 2023'e kıyasla artış yalnızca 1 milyar dolar olurken, ihtiyaç duyulan her 1 dolar için yaklaşık 10 sent karşılık buluyor.
Belém'de düzenlenen COP30 zirvesinde ülkeler uyum finansmanının üç katına çıkarılmasında uzlaşmış, ancak artışın hangi tutar üzerinden hesaplanacağı belirsiz kalmıştı. Antalya'daki görüşmelerde gelişmiş ülkeler, hesabın 2021'deki Glasgow İklim Paktı taahhüdüne dayandırılmasına karşı çıkıyor. Söz konusu paktla gelişmiş ülkeler, 2019'da yaklaşık 20 milyar dolar olan kaynağı 2025'e kadar iki katına çıkarıp yıllık 40 milyar dolara taşıma sözü vermişti.
Glasgow taahhüdü başlangıç kabul edilirse uyum finansmanının 2035'e kadar yılda en az 120 milyar dolara ulaşması gerekiyor; bu tutar bile gerçek ihtiyacın yalnızca yüzde 20 ila 29'unu karşılıyor. Oxfam'ın raporu, eşitsizliğin yüksek olduğu ülkelerde sellerdeki can kayıplarının yedi kat fazla yaşandığını belgeledi. WWF, karar metnine hibelerin kredilere öncelenmesi ve gelişmiş ülkelerin sorumluluk üstlenmesi çağrısını taşıyor.
Kaynak: Karar


